|
Sosyal Güvenlik Reformu' tamam
Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik öngören
tasarı, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. İşte tasarı hakkına tüm
merak edilenler ve cevapları:
Kanuna göre, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme
katsayısı, her yılın aralık ayında açıklanan TÜFE ile o yılın GSYİH
gelişme hızının yüzde 30'unun toplamına bir tam sayının ilave
edilmesiyle bulunacak.
İşçi
sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlığına
ve yönetim kurullarına seçilenler, bir veya birden fazla işveren
tarafından çalıştırılan film, tiyatro, sahne, gösteri ses ve saz
sanatçıları, düşünür ve yazarlar, hayat kadınları, jokey ve
antrenörleri de sigortalı sayılacak.
Düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa devlet memuru
olanlar, genel sağlık sigortası kapsamına alınacak. Köy muhtarları,
uzun vadeli sigorta kapsamından çıkartılarak, tarım sigortalısı
sayılacak, tarımsal faaliyette bulunanlar gibi sigorta primi ödeyecek.
YURT
DIŞINA GÖTÜRÜLEN TÜRK İŞÇİLERİ
Ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç ev hizmetlerinde
çalışanlar, sigorta kapsamı dışında tutulacak.
Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde işverenler
tarafından çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri, kısa vadeli
sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümlerine tabi olacak. Bu
kişiler, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde,
haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanabilecek. Bu kapsamda
isteğe bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel
sağlık sigortalı primi alınmayacak.
EMZİRME
ÖDENEĞİ
Sigortalıya, hastalık ve analıktan dolayı ortaya çıkan iş görememezlik
süresince, günlük iş görememezlik ödeneği verilecek.
Emzirme
ödeneğinden sigortalı kadın, sigortalı erkeğin çalışmayan eşi ile BAĞ-KUR'lular
da yararlanacak. Bu kişilere, çocuğun yaşaması şartıyla doğum
tarihinde geçerli olan ve SGK Yönetim Kurulunca belirlenen, bakan
tarafından onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği verilecek.
Emzirme
ödeneğinden yararlanmak için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120
gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olma şartı aranacak.
Genel
sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borcunu
ödemeyen BAĞ-KUR'lu, emzirme ödeneğinden yararlanamayacak.
İş
görememezliğine neden olan rahatsızlık ve hastalık nedeniyle
sigortalılığı sona erenler de işten ayrıldığı tarihten itibaren 300
gün içinde çocukları doğarsa, analık sigortası haklarından
yararlanacak. Doğum tarihinden önceki 15 ay içinde en az 120 gün prim
ödeyen bu kişilere, emzirme ödeneği verilecek.
İş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı kadının analığı
halinde verilecek iş göremezlik ödeneği; yataklı tedavilerde günlük
kazancının yarısı, ayakta tedavilerde ise üçte ikisi tutarında olacak.
MALULLÜK
KOŞULLARI
SSK'lı ve BAĞ-KUR ve kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
devlet memuru olanlar, meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60'ını
kaybetmeleri durumunda malul sayılacak. Ancak, çalışma gücünü işe
girmeden önce kaybettiği belirlenenler malullük aylığı alamayacak,
yedek subay ve er olarak silah altındayken malul olanlara bu hüküm
uygulanmayacak.
Devlet
memurları ve BAĞ-KUR'lularda malullük aylığı; prim gün sayısı 9 bin
günden az olan sigortalılar için 9 bin gün üzerinden, 9 bin gün ve
daha fazla olanlar için ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden
hesaplanacak. SSK'lılar için ise prim ödeme gün sayısı, 7 bin 200 gün
olacak.
Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise tespit edilen
aylık bağlama oranı 10 puan artırılacak.
Malullük aylığı almaktayken, kanuna göre veya yabancı bir ülke
mevzuatına göre çalışmaya başlayanların malullük aylıkları, çalışmaya
başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilecek.
Kanuna tabi olarak çalıştıkları süre zarfında, prime esas kazançları
üzerinden kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile Genel Sağlık
Sigortasına ait prim alınacak.
Malullük
aylığı bağlanabilmesi için en az 10 yıl sigortalı olma ve toplam bin
800 gün prim ödeme şartı aranacak. Ancak, başka birinin bakımına
muhtaç derecede malul olan sigortalılar bu hüküm dışında tutulacak. Bu
kişilerde, bin 800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
bildirilme şartı aranacak.
2048'DE
EMEKLİLİK YAŞI 65 OLACAK
İlk defa kanun kapsamında sigortalı olan devlet memuru ve BAĞ-KUR'lularda,
kadın 58, erkek 60 yaşını doldurma ve en az 9000 gün malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olma şartıyla emeklilik
aylığı bağlanacak.
Emeklilikte aranan 58-60 yaşına kademe getirilecek. Buna göre
emeklilikte; 1 Ocak 2036 ile 31 Aralık 2037 tarihleri arasında
kadınlarda 59, erkeklerde 61; 1 Ocak 2038 ile 31 Aralık 2039 tarihleri
arasında kadın için 60, erkek için 62, 1 Ocak 2040 ile 31 Aralık 2041
tarihleri arasında kadınlarda 61, erkeklerde 63; 1 Ocak 2042 ile 31
Aralık 2043 tarihleri arasında kadınlarda 62, erkeklerde 64; 1 Ocak
2044 ile 31 Aralık 2045 tarihleri arasında kadınlarda 63, erkeklerde
65; 1 Ocak 2046 ile 31 Aralık 2047 tarihleri arasında kadınlarda 64,
erkeklerde 65 yaş şartı uygulanacak. Kadın ve erkeklerde 2048 yılından
sonra emeklilik yaşı 65'de eşitlenecek.
SSK'DA
PRİM ÖDEME GÜN SAYISI 7200'E ÇIKACAK
SSK kapsamında çalışanlarda aranan prim ödeme gün sayısı, 7000'den
7200'e çıkacak. Yaş hadlerinin uygulanmasında da prim gün sayısı
şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri, esas alınacak.
Sigortalılar, en az 5400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi bildirilmiş olmak koşuluyla yaşlılık aylığı alabilecek. Ancak
prim ödeme gün sayısına kademe getirilecek.
Çalışma
gücündeki kayıp oranı, yüzde 50 ile yüzde 59'u arasında olduğu
anlaşılan sigortalılarda en az 5760, yüzde 40 ile yüzde 49 arasında
olduğu anlaşılan sigortalılarda ise en az 6480 gün uzun vadeli sigorta
kolları primi ödeme şartı aranacak.
Doğuştan
özürlü olan devlet memurları, 15 yıllık hizmetlerinin ardından
istemeleri halinde emekli olabilecek.
Bakıma muhtaç çocuğu bulunan sigortalı kadınlar, 20 yıl çalıştıktan
sonra 25 yıl çalışmış gibi kabul edilerek emekli olabilecek.
AYLIK
BAĞLAMA ORANI
Erken yaşlandığı tespit edilmiş sigortalıların diğer koşulları
sağlamaları halinde yaşlılık aylığından yararlanabilmelerini olanak
sağlayan yaş sınırı, 50'den 55'e çıkartılacak.
Aylık
bağlama oranı, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına
tabi geçen toplam prim ödeme gün sayısının, her 360 günü için yüzde 2
olarak uygulanacak. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı
olarak dikkate alınacak, ancak aylık bağlama oranı, yüzde 90'ı
geçemeyecek.
Sigortalıların yaşlılık aylığı hesaplanırken, kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar olan süreleri eski mevzuata, kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonraki çalışma süreleri ise yeni mevzuata göre
oransal olarak hesaplanacak. İkisinin toplamı sigortalının yeni
yaşlılık aylığını oluşturacak.
Mevcut
sigortalıların hak kaybını önlemek için yüzde 2 olan aylık bağlama
oranı, 10 yıl tamamlanıncaya kadar yüzde 3 olarak uygulanacak. 30
Nisan 2008'den itibaren sisteme giren sigortalılarda uygulanacak olan
aylık bağlama oranı ise yüzde 2 olacak. Böylece 30 Nisan ile kanunun
yürürlüğe gireceği 1 Ekim 2008 tarihi arasında sigortalı olanların,
eski mevzuattan yararlanmasının önüne geçilmiş olacak.
KISMİ
YAŞLILIK AYLIĞI
BAĞ-KUR'lular, 8 Eylül 1999 tarihinden 30 Nisan 2008 tarihine kadar
ilk defa sigortalı sayılan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşını
doldurmuş ve 25 yıl sigorta primi ödemiş olması veya kadınlarda 60,
erkeklerde ise 62 yaşını doldurmuş olup, en az 15 yıl malullük,
yaşlılık ve ölüm sigorta primi ödenmesi şartıyla kısmi yaşlılık
aylığından yararlanacaklar.
Söz
konusu süre içinde ilk defa sigortalı olan devlet memurlarında ise
kısmi yaşlılık aylığından yararlanmada, kadınlar 58, erkekler 60
yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması veya 61
yaşını doldurması ve en az 15 yıl prim ödemesi şartı aranacak.
ÖLÜM
AYLIĞINDAN YARARLANMA KOŞULLARI
Ölüm aylığından yararlanabilmek için devlet memurları ve BAĞ-KUR'lularda,
en az bin 800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme
şartı aranacak. Ancak, SSK'lılarda bu şart, borçlanma hariç, 5 yılda
900 prim gün olacak. Genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime
ilişkin borcu bulunan BAĞ-KUR'lu hak sahibine ölüm aylığı
bağlanmayacak.
Ölen
sigortalının dul eşine hesaplanan aylığının yüzde 50'si bağlanacak.
Dul eşin aylık bağlanmış çocuğu yoksa, sigortalı olarak çalışmıyor
veya kendi çalışmaları nedeniyle gelir veya aylık da almıyorsa, aylık
bağlama oranı yüzde 75 olacak.
Kanun
kapsamında çalışmayan veya kendi çalışmaları nedeniyle gelir veya
aylık bağlanmamış çocuklardan; 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim
görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını
doldurmayanlar; Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az
yüzde 60 oranında yitirip malul olduğu anlaşılanlar; yaşları ne olursa
olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul
kalan kızlara ise ölen sigortalının hesaplanan aylığının yüzde 25'i
bağlanacak.
EVLENME
VE CENAZE YARDIMI
Hak sahiplerine verilecek cenaze yardımı tutarı, SGK Yönetim Kurulunun
teklifi ve Bakan'ın onayıyla belirlenecek. Kız çocukları, aylık veya
gelirinin 2 yıllık tutarı kadar evlenme yardımı alacak. Evlenme
ödeneği alan hak sahibinin, aylığının kesildiği tarihten itibaren 2
yıl içinde yeniden hak sahibi olması halinde, 2 yıllık sürenin sonuna
kadar gelir veya aylık bağlanmayacak. Bu durumda olanlar, bu kanun
veya bu kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına
göre gelir veya aylık bağlanmış olan kişiler kapsamında, genel sağlık
sigortalısı sayılacak.
Sigortalılara bağlanacak alt sınır aylığı, ortalama aylık kazancının
yüzde 35'inden az olmayacak. Ancak eşi ve çocuğu bulunan
sigortalılarda bu oran yüzde 40 olarak uygulanacak.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortasında değişiklik öngören kanuna göre, gazeteci ve infaz koruma
memurlarının da aralarında bulunduğu bazı iş kollarında, kamuoyunda
''yıpranma payı'' olarak bilinen fiili hizmet zammı kaldırılacak.
Gazeteciler, milletvekilleri, PTT dağıtıcıları, infaz koruma
memurları, Tarım Bakanlığı Zirai Mücadele ve Karantina Teşkilatı ile
Veteriner Teşkilatında görev yapanlar, Devlet Tiyatrosu sanatçıları,
hava yollarındaki uçucu personel, lokomotif makinistleri, gemi
adamları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri de fiili hizmet
zammından yararlanamayacak.
TSK,
emniyet ve MİT mensupları ile dalgıçlar, radyoaktif maddelerle yapılan
işlerde çalışanlar, asit üretimi yapılan yerlerde, demir ve çelik
fabrikalarında ve kurşun izabe fırınlarında çalışanlara bir yılda 90
gün fiili hizmet zammı verilecek. Kurşun ve arsenik işleri, cam
fabrikaları, çimento fabrikaları, kok fabrikaları ve termik
santralleri, alüminyum fabrikaları, döküm fabrikaları ile itfaiye ve
yangın söndürme işlerinde çalışanlar ise 60 günlük fiili hizmet
zammından yararlanacak.
Fiili
hizmet zammından yararlanmak için belirtilen iş kollarında en az 10
yıl (3 bin 600 gün) çalışma koşulu aranacak. Yer altında çalışanlarda
ise bu süre, 5 yıl (bin 800 gün) olacak.
Yer altında çalışanlar hariç, fiili hizmet zammı almaya hak kazanılan
süre, 5 yıldan 3 yılı indirilecek ve bu süre emeklilik yaş haddinden
indirilecek.
Fiili
hizmet süresi kaldırılan meslek gruplarının şu ana kadar kazandıkları
süreler, 3 bin 600 gün koşuluna bakılmaksızın yaşlarından düşürülecek.
Keyif verici içki ve her çeşit madde kullanımı ya da intihara teşebbüs
sonucu sakat kalanlar, vazife malullüğü hükümlerinden
yararlanamayacak.
Subay,
astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara, seferberlik ve savaş
hallerinde her 1 yıla 1 yıl itibari hizmet süresi zammı verilecek.
Birleşmiş Milletler Barış Gücünde görev alan polisler de bu haktan
yararlanacak.
İSTEĞE
BAĞLI SİGORTALILIK
İsteğe bağlı sigortalı olma hakkından, Türkiye'de ikamet edenler ile
sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşları
yararlanabilecek.
İsteğe
bağlı sigortalı olabilmek için; bu kanuna tabi zorunlu sigortalı
olmayı gerektirecek şekilde çalışmama veya sigortalı olarak çalışmakla
birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışma ya da tam gün çalışmama,
kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olma, 18 yaşını
doldurmuş bulunma ve isteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma
başvuruda bulunma şartları aranacak.
İsteğe
bağlı sigorta primi, prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı
arasında, sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın
yüzde 32'si olacak.
Bunun yüzde 20'si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, yüzde
12'si ise genel sağlık sigortası primini kapsayacak.
İsteğe
bağlı sigortalılar, bakmakla yükümlü olunan kişi olsa dahi, genel
sağlık sigortalısı sayılacak ve genel sağlık sigortası primi ödeyecek.
Türkiye'de 1 yıldan az ikamet eden yabancı ülke vatandaşları, genel
sağlık sigortası kapsamında tutulacak.
İsteğe bağlı sigortalıların zorunlu sigortalılık nedeniyle prim
borcunun bulunması halinde, isteğe bağlı sigortaya tabi ödenen
primler, öncelikle zorunlu sigortalılık nedeniyle Kuruma olan
borçlarına mahsup edilecek.
TABAN
AYLIĞINA SINIR GETİRİLDİ
Hem eşinden hem de ana veya babasından ölüm aylığına hak kazananlar,
eşinden ya da anne ve babasından bağlanacak aylığın birini tercih
edebilecek.
Bu kural, evliliğin ölüm nedeniyle sora ermesi durumunda, sonraki
eşinden gelire hak kazananlara da uygulanacak.
Bağlanan
gelir ve aylıklar; her yılın Ocak ve Temmuz aylarından geçerli olmak
üzere, bir önceki 6 aylık dönemlere göre TÜİK tarafından açıklanan en
son temel yıllık tüketici fiyatları genel endeksindeki değişim oranı
kadar artırılarak belirlenecek.
Sigortalıya bağlanacak aylıklar ile ölen sigortalının hak sahiplerinin
aylıklarının hesabına esas olan tutar, çalışma sürelerindeki her yıl
için tespit edilen prime esas günlük kazancın alt sınırları dikkate
alınarak ortalama aylık kazancın yüzde 35'inden az olmayacak. Ancak
eşi ve çocuğu olan sigortalılara bağlanacak olan alt sınır aylığı,
ortalama aylık kazancının yüzde 40'ndan az olamayacak
İş
kazası sonucu başkasının sürekli bakımına muhtaç durumda olan
sigortalıya bağlanacak olan sürekli iş görememezlik gelirinin alt
sınırı, yüzde 70'den yüzde 85'e yükseltilecek.
KASTEN
ÖLDÜRENE AYLIK YOK
Hak sahibi olan kişilerin aylıkları; hak sahibi 1 kişi ise alt sınır
aylığının yüzde 80'inden, hak sahibi 2 kişi ise de yüzde 90'ından az
olamayacak.
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmi
aylıklar için bu kural uygulanmayacak.
Ölen sigortalıların hak sahiplerinden, kendisinden aylık bağlanacak
sigortalıyı veya gelir ya da aylık bağlanmış olan sigortalıyı kasten
öldürdüğü veya iş göremez ve malul hale getirdiği mahkeme kararıyla
belgelenen kişiye, gelir ve aylık bağlanmayacak. Daha önce ödenen
gelir ve aylıklar ise geri alınacak.
EMEKLİLERİN YENİDEN ÇALIŞMASI
Tarımsal faaliyette bulunanlar hariç, yeniden çalışmaya başlayan
kişilerin yaşlılık aylıkları kesilecek. Bu kişilerden prime esas
kazançları üzerinden kısa ve uzun vadeli sigorta kolu primi ile genel
sağlık sigortası primi alınacak. İşten ayrılan veya iş yerini
kapatarak yaşlılık aylığı talep eden kişilere, yaşlılık aylığı yeniden
hesaplanarak ödenecek.
SSK
emeklileri, yüzde 31 ile yüzde 36.5 oranında sosyal güvenlik destek
primi ödemeleri durumunda ise maaşları kesilmeden çalışabilecek. Bu
oranın dörtte biri çalışan, dörtte üçü ise işverenden alınacak.
BAĞ-KUR kapsamında emekli olup yine BAĞ-KUR kapsamında iş yapan
kişiler, yaşlılık aylığı kesilmeden yüzde 12 oranında sosyal güvenlik
destek primi ödeyerek çalışabilecek. Bu oran, kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren her yıl 1 puan artırılarak yüzde 15'e
çıkacak.
Kesilecek olan sosyal güvenlik destek primi tutarı, Ocak ayında ödenen
en yüksek yaşlılık aylığından alınacak sosyal güvenlik destek
priminden fazla olamayacak. Bu kişilerden kısa vadeli sigorta kolları
primi alınmayacak.
Özel ve vakıf hastanelerinin keyfi fark alma uygulaması sona eriyor.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Sosyal Güvenlik Kanununa göre, SSK
ve BAĞ-KUR'luların yanı sıra, yürürlük tarihten sonra devlet memuru
olanlar; aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, asgari
ücretin üçte birinden az olanlar; dünya, olimpiyat ve Avrupa
şampiyonluğu kazanmış sporcular ile bunların aileleri de genel sağlık
sigortalısı olacak.
Ayrıca
vatansızlar ve sığınmacılar ile 65 yaşını doldurmuş muhtaç, güçsüz,
kimsesiz Türk vatandaşlarına aylık bağlanmasına ilişkin kanun
hükümlerine göre aylık alanlar, İstiklal Madalyası Verilmiş
Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması
Hakkındaki Kanun hükümlerine göre şeref aylığı alanlar, Vatani Hizmet
Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkındaki Kanun çerçevesinde aylık
alan kişiler, SHÇEK Kanununa göre korunma, bakım ve rehabilitasyon
hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar, terörle mücadele kapsamında
aylık alanlar da genel sağlık sigorta kapsamına alınacak.
BAĞ-KUR'A SON 1 YILDA 60 GÜNLÜK PRİM ŞARTI
Genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin diş tedavilerinin yanı
sıra diş protezinden de katkı payı alınmayacak. Yabancı ülke
vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı olmadan önceki kronik
hastalık giderleri karşılanmayacak. BAĞ-KUR'lu ve Türkiye'de ikamet
eden ve başka bir ülke mevzuatı kapsamında bulunmayan yabancı ülke
vatandaşları, son 1 yıl içinde 60 gün genel sağlık sigortası primi
ödemeleri şartıyla sağlık hizmetlerinden yararlanacak.
Zorunlu sigortalılıkları sona eren SSK'lılar ise 10 gün süreyle sağlık
hizmeti alabilecek. Ancak bu kişilerin sigortalılık niteliğini
yitirdikleri tarihten, geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu
sigortalılıkları varsa, prim borcu olup olmadıklarına bakılmaksızın,
aileleriyle birlikte 90 gün süreyle sağlık hizmetlerinden
yararlandırılacak.
KATILIM
PAYI, 2 YTL OLACAK
Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesinde 2 YTL katılım payı
alınacak. Katılım payı, ortez, protez, iyileştirme araç ve gereçleri
ile ayakta tedavide sağlanan ilaçlarda, gereksiz kullanımı azaltmak
amacıyla prime esas kazanç, gelir ve aylıkların tutarı gibi ölçütler
dikkate alınarak, yüzde 10 ile yüzde 20 arasında olacak.
HASTANELER SINIFLANDIRACAK
Sigortalıların sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve
tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde ödenecek
gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin kurumca ödenecek
tutarlarını belirlemeye, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu
yetkili olacak. Komisyon; tıp eğitimini, hizmet basamağını, altyapı ve
kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak, sağlık
hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı
sınıflandırabilecek.
Sağlık
Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu, finansmanı sağlanan sağlık
hizmetlerinin kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin
sunulduğu il ve basamak, devletin doğrudan veya dolaylı olarak
sağladığı sübvansiyonlar, maliyet-etkinlik ölçütleri, genel sağlık
sigortası bütçesi gibi kriterleri dikkate alarak, her sınıf için tek
tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olacak.
Komisyon bu konuda, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile dernek,
vakıf, federasyon, konfederasyon ve kamu niteliğindeki meslek
kuruluşlarından görüş alabilecek.
KEYFİ
FARK ALMAYA SON
Özel ve vakıf hastanelerinin, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma
Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak, genel
sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, sağlık
hizmetlerinin maliyeti, yapılan sübvansiyonlar gibi kriterleri dikkate
alınarak, bu bedellerin bir katına kadar alınabilecek ilave ücretin
tavanını belirlemeye, Bakanlar Kurulu yetkili olacak. Bu tavan
dahilinde alınabilecek ilave ücret oranları, Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından belirlenecek.
Kamu idaresi hastanelerince sevk edilme koşuluyla, gazi ve bakmakla
yükümlü oldukları kişilerden ilave ücret almayacak.
GÖZLÜK
İÇİN TAVAN UYGULANMAYACAK
Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen eşdeğer
ilaçların, azami fiyatı ile kişinin talep ettiği eşdeğer ilacın fiyatı
arasında oluşacak fark ile optik için tavan uygulanmayacak.
Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları, otelcilik hizmeti ile istisnai
sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü
olduğu kişilerden ilave ücret talep edebilecek. Kurum, öğretim üyeleri
için alınacak ilave ücret için bir tavan belirleyebilecek.
Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından acil hallerde alınan sağlık
hizmeti bedeli, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu
kişilere fatura karşılığı ödenecek. Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık
hizmeti sunucuları, acil hallerde, sözleşmeli sağlık hizmetleri
sunucuları ise Kurumun belirlediği sağlık hizmetleri için genel sağlık
sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan
herhangi bir ilave ücret talep edemeyecek.
GÖTÜRÜ
BEDELLE HİZMET ALIMI
Kurum, kamu idarelerince verilecek sağlık hizmetlerini, götürü bedel
üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle de sağlamaya yetkili olacak. Kamu
idaresi sağlık hizmeti sunucuları, sözleşmede belirtilen götürü bedel
karşılığında genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu
kişilere, sözleşme kapsamında verilmesi gereken her türlü sağlık
hizmetini sunmakla yükümlü olacak ve sözleşmede belirtilen götürü
bedel dışında Kurumdan veya genel sağlık sigortalısı ve bakmakla
yükümlü olduğu kişilerden, kanunda belirtilen ilave ücretler ve
katılım payları dışında ayrıca bir bedel talep edemeyecek.
Götürü
bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle temin edilen hizmetler için
Kuruma ayrıca fatura ve dayanağı belge gönderilmeyecek. Bu konularla
ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile ortaklaşa belirlenecek.
Sigortalıların Türkiye'de yapılamayan tetkikleri, yurt dışında
yaptırılabilecek. Doku ve kök hücre tedavilerinde, sigortalılardan
katılım payı alınmayacak.
Yurt dışında yapılan tedavilerde, gidilen kuruluşun talebi
doğrultusunda, sağlık hizmetinin bedeli için avans ödenebilecek.
MİLLETVEKİLLERİ, GSS DIŞINDA TUTULACAK
Olağanüstü hal bölgesinde görevli Milli İstihbarat Teşkilatı ve kolluk
kuvvetleri personeli ve milletvekilleri ile yakınları, genel sağlık
sigortası kapsamı dışında olacak.
Gazilerin ihtiyaç duydukları her türlü ortez, protez ve diğer
iyileştirici araç ve gereçler, herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin
karşılanacak.
Ücretsiz
olarak doğum iznine ayrılan kadınlar, sigortasız geçirdikleri süreyi
borçlanabilecek. Kadınlar, bu haktan, çocuğun yaşaması kaydıyla, 2
defa ve 2 yılı geçmemek üzere yararlanabilecek.
GENEL
SAĞLIK SİGORTASI PRİMLERİ
Genel sağlık sigortası primi kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına
tabi olanlar için prime esas kazancının yüzde 12'si olacak. Bu pirimin
yüzde 5'i sigortalı, yüzde 7'si ise işveren hissesinden oluşacak.
Devlet memurlarına bağlanan veya bağlanacak vazife malullüğü aylıkları
ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı
olmak üzere, kurumların bütçelerinden yüzde 20 oranında ek karşılık
primi alınacak. Kurumlar tarafından ödenecek bu prim, Maliye Bakanlığı
bütçesinden karşılanacak.
Kamu
idarelerinde çalıştırılan mevsimlik işçilerin, iş sözleşmelerinin
askıda kaldığı aylara ait genel sağlık sigortası primi, günlük
kazancın alt sınırının 30 günlük tutarı üzerinden ilgili kamu
idaresince ödenecek.
Çalışanlardan alınacak genel sağlık sigortası primlerine kademe
getiren kanuna göre, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık
tutarı, brüt asgari ücretin üçte birinden az olanların (202.80 YTL)
primleri, devlet tarafından karşılanacak. Bu tutar, her bir kişi için
mevcut asgari ücrete göre 18.25 YTL olacak.
Geliri, brüt asgari ücretin üçte biri ile asgari ücretin tamamına
(202.80-608.40 YTL) kadar olanların ödeyeceği destek primi ise 24.34
YTL olacak.
Asgari
ücret ile asgari ücretin 2 katına kadar gelire sahip olanlar,
(608.40-1216.80 YTL arasında) 73.01 YTL prim ödeyecek.
Geliri asgari ücretin 2 katından fazla olanların ödeyeceği primi ise
146.02 YTL olacak. Bununla ilgili usul ve esaslar, SGK tarafından
çıkartılacak yönetmelikle düzenlenecek.
ÇİFTÇİNİN PRİMİ ÜRÜNDEN ALINACAK
Tarımsal faaliyette bulunanların prim borçları, sattıkları tarımsal
ürün bedellerinden borç tutarını geçmemek kaydıyla yüzde 1 ile yüzde 5
oranları arasında kesinti yapılmak suretiyle tahsil etmeye, SGK
yetkili olacak.
Sağlık hizmeti sunucularına, tahakkuk etmiş alacaklarının yüzde 70 ile
yüzde 85'i arasındaki tutar, faturaların teslim tarihinden itibaren en
geç 45 gün içinde, alacaklarından kesilmek üzere avans olarak
verilecek. 90 gün içinde de fatura ve belgelerin incelenmesi
tamamlanarak geri kalan tutar ödenecek.
TÜRK
KÜLTÜRÜNE HİZMET EDENLER
Yabancı ülkelerde Türk kültürüne hizmet eden Türk asıllı ve yabancı
uyruklu öğretmen veya din görevlilerine; asgari 15 yıl hizmeti bulunma
şartıyla sosyal yardımda bulunulacak.
Bu
kişilere yapılacak sosyal yardımların aylık tutarı, her yıl Dışişleri
Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri
Başkanlığı ve SGK tarafından belirlenecek.
Bu kişilere yeşil kart verilecek ve sağlık kuruluşlarındaki tedavi ve
ilaç giderleri, devlet tarafından karşılanacak.
Yeşil
kart uygulaması 2 yıl sonra sona erecek.
Kanuna göre, SSK'larda prime esas kazançların hesabında hak edilen
ücret, prim, ikramiye özel sağlık ve bireysel emekliliğe ödenen
tutarlar gibi kazançların brüt toplamı esas alınacak. Ölüm, doğum ve
evlenme yardımları, görev yollukları, kıdem tazminatı, aylık toplamı
asgari ücretin yüzde 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası ve bireysel
emeklilik katkı payları, prime esas kazanca tabi tutulmayacak.
Ay
içerisinde 30 günden az prim ödeme gün sayılarına ait eksik günlerin
genel sağlık sigortası primi, eksik çalışma süreleri dikkate alınarak
hesaplanacak.
SSK'lılar için uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim
oranı, yüzde 20 oranına 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1
puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1.5 puan, devlet
memurların da ise 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3.33
puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 10 puan eklemek
suretiyle belirlenecek.
Birden
fazla şirket ortaklığı bulunan işverenler, prime esas kazancında tek
beyanda bulunacak. Böylece her şirket için ayrı ayrı beyanda bulunmak
zorunda kalmayacak. Ücret dışı ikramiye gibi ödemeler, 12 ay değil, 2
ay süreyle prime esas kazanca tabi tutulacak.
BAĞ-KUR
VE DEVLET MEMURLARININ PRİME ESAS KAZANCI
BAĞ-KUR'lunun aylık prime esas kazancı, prime esas günlük kazanç alt
sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartıyla kendileri tarafından
beyan edilen günlük kazancının 30 katı olacak.
Sigortalı aynı zamanda işverense, beyan edeceği aylık kazanç,
çalıştırdığı sigortalının kazancının en yükseğinden az olamayacak.
Beyanda bulunmayan sigortalının primleri, asgari aylık prime esas
kazanç üzerinden hesap edilecek. Beyanda bulunmayan veya beyan ettiği
kazancın çalıştırdığı sigortalının 30 günlük prime esas kazancından
düşük olduğu tespit edilen sigortalıların aylık prime esas kazançları,
tespit edilen düzeye çıkartılarak.
Beyan
edilen kazançla arasındaki farkın primine, gecikme cezası ve gecikme
zammı uygulanarak tahsil edilecek.
Yürürlük
tarihten sonra ilk defa devlet memuru olanların prime esas aylık
kazancının hesabında, aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden
ödenen aylık tutarlar, memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları,
hizmet, makam, temsil ve görev tazminatları gibi unsurlar esas
alınacak.
ASGARİ
İŞÇİLİK TESPİT KOMİSYONU VE UZLAŞMA
Asgari işçilik oranlarının saptanması ve asgari işçilikle ilgili
itirazların incelenerek karara bağlanması amacıyla SGK bünyesinde,
kurum teknik elemanlarından 4, işçi ve işveren konfederasyonlarından
2, TOBB'dan 1 üyeden oluşan, Asgari İşçilik Tespit Komisyonu
kurulacak. Asgari işçilik incelemesi sonucu gecikme cezası ve gecikme
zammı ile birlikte hesaplanacak sigorta primi ile uygulanacak idari
para cezalarında, işverenle uzlaşma yapılabilecek.
Uzlaşılan prim ve uygulanacak idari para cezaları, uzlaşma tutanağının
düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenecek. Uzlaşılan
tutarların süresi içinde tam olarak ödenmesi halinde işveren,
uzlaşılan idari para cezası tutarı için ayrıca peşin ödeme
indiriminden yararlanamayacak.
Sigortalıların gelir, aylık ve ödenekler, prim ve nafaka borçları
dışında haciz edilemeyecek. Kurumun prim ve diğer alacaklarda zaman
aşımı süresi, 10 yıl olacak.
ÇEŞİTLİ
İDARİ PARA CEZALARI
Sigortalının işe giriş ve genel sağlık sigortası başlangıç
bildirgelerini, kurumca belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenlere,
her sigortalı için aylık asgari ücret tutarında idari para cezası
uygulanacak.
Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu
tutulduğu halde, göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari
ücret tutarında para cezası uygulanacak.
Bildirgenin verilmediğinin mahkeme kararından veya denetim
görevlilerince belirlenmesi ya da bankalardan alınan belgelerden
anlaşılması halinde ise bu ceza her bir sigortalı için asgari ücretin
iki katı olarak ödenecek. Bütün bunlara rağmen bildirge vermemeye
devam edenlere ise her bir sigortalı için asgari ücretin 5 katı ceza
kesilecek.
Sosyal
Güvenlik Kurumunca yapılacak incelemelerde, sağlık hizmeti sunulmadığı
halde bunu fatura eden, belirlenen tavanın üzerinde ilave ücret alan
sağlık hizmet sunucuları hakkında, genel hükümlere göre takip
yapılacak ve bu kuruluşlarla yapılan sözleşmeler fesh edilebilecek.
DİSİPLİN
CEZASI ALAN MEMURLAR
Personel mevzuatına göre almış oldukları disiplin cezası sonucu 23
Nisan 1999 tarihi ile 14 Şubat 2005 tarihleri arasında memuriyetleri
sona eren ancak 22 Haziran 2006 tarihinde çıkan afla yeniden
memuriyete dönen kişiler, geçmişe dönük borçlanabilecek.
Bu kişiler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren 6 ay
içerisinde Kuruma müracaat etmeleri halinde, görevlerinden
ayrıldıkları tarih ile göreve başladıkları tarih arasındaki primlerini
ödeme imkanına sahip olacak. Bundan doğacak borç tutarının tamamı,
borcun tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde eşit taksitle
veya bir defada ödenebilecek.
KAYIT
DIŞI İLE MÜCADELE
Kayıt dışı istihdamı önlemek için de düzenlemelere yer verilen yasaya
göre, işletmenin büyüklüğü, işçi sayısı gibi kriterler dikkate
alınarak işveren, işçinin ücret, prim, ikramiye gibi tüm ödemelerini
banka hesabına yatıracak.
Yurt
dışındaki Türk vatandaşları; sigortalılık süreleri ve bu süreler
arasında veya sonunun her birinde, 1 yıla kadar olan işsizlik süreleri
ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri borçlanabilecek.
Borçlandırılacak her 1 gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı,
başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında
seçilecek günlük kazancın yüzde 32'si olacak. Tahakkuk ettirilecek
borç tutarı, tebliğ edildiği tarihten sonra 3 ay içinde ödenecek.
Borçlanmadan sonradan vazgeçenler ile yapılan borçlanma sonrasında
aylık bağlanması için gerekli şartları yerine getiremeyenlere ve
bunların hak sahiplerine talepleri halinde, yaptıkları ödemeler
faizsiz olarak iade edilecek.
Yurt
dışındayken borçlanma isteğinde bulunacak sigortalı veya hak sahipleri
YTL olarak bildirilecek tutarın karşılığını döviz cinsinden ödeyecek.
Bulgaristan'dan zorla göç ettirilen soydaşlar da bu haklardan
yararlanabilecekler.
Astsubaylar, en üst devlet memuru derecesine (birinci derecenin
dördüncü kademesine) kadar yükselebilecek ve yeşil pasaport hakkından
yararlanabilecek.
YEŞİL
KARTLILAR GSS KAPSAMINA ALINACAK
Hiçbir sosyal güvenlik güvencesi olmayan kişilere verilen yeşil kart,
kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 2 yıl sonra kaldırılacak. Bu
kişiler genel sağlık sigortası kapsamına alınacak.
Aile
hekimleri tarafından başlatılan sevk zincirine uygun olarak alınan
sağlık hizmetlerinde ayakta tedavi, ilaç, ortez ve protez katılım
payları, 3 yıl süreyle yüzde 50 oranında azaltılarak uygulanabilecek.
Sağlık hizmeti sunucularıyla yapılacak sözleşmeler hazırlanana kadar,
mevcut sözleşmeler geçerli olacak.
BAĞ-KUR'LULARA ÖDEME KOLAYLIĞI
4 Ekim 2000 tarihinden bugüne kadar vergi mükellefiyet kaydı bulunan
BAĞ-KUR'lular, kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan süreyi
geçmişe dönük borçlanabilecek. Prime esas kazancının yüzde 32'si
üzerinden borçlanacak olan BAĞ-KUR'lu, kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde bu tutarı öderse, aradaki süre
sigortalılık süresinden sayılacak.
5 yıllık
borcu bulunan BAĞ-KUR'luya, 6 aylık süre verilecek. Bu süre içinde
borcunu ödemezse, üyeliği askıya alınacak. Daha sonraki bir tarihte,
tekrar başvuru yaparsa, prim borcunu 3 ay içinde ödeyecek.
10 yıl süreyle sağlık sigortası veya genel sağlık sigortası primi
ödemeyen BAĞ-KUR emeklisinden, maaşının yüzde 10'u tutarında 10 yılı
tamamlayacak şekilde prim kesilecek.
SANDIKLARA YENİ DÜZENLEME
Banka, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi
odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birliklerin personeli
için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile aylık veya gelir
bağlanmış olanlar ile bunların hak sahipleri, herhangi bir işleme
gerek kalmaksızın kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl
içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilecek ve bu sandıklardan
yararlanan kişiler kanun kapsamına alınacak.
Sosyal
Güvenlik Kurumu, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, BDDK, TMSF sandığı ve banka
temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulacak.
Komisyon, her bir sandık için sandıktan ayrılan iştirakçiler de dahil
olmak üzere, devir tarihi itibarıyla devredilen kişilerle ilgili
olarak, sandıkların bu kanun kapsamındaki sigorta kolları itibariyle
gelir ve giderleri dikkate alınarak, yükümlülüğünün peşin değeri
hesaplanacak. Peşin değerin aktüeryal hesabında kullanılacak teknik
faiz oranı yüzde 9,8 olacak.
Devir
işlemi tamamlanıncaya kadar, sandık iştirakçileri, sandıktan aylık ve
gelir alanlar ile bunların hak sahiplerinin sağlık ve sosyal sigorta
yardımlarının sağlanması ile primlerinin tahsil edilmesine, ilgili
sandık mevzuat hükümlerine göre devam edilecek.
Sandık
iştirakçileri ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ve bunların hak
sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna devrinden sonra bu kişilerin
tabi oldukları vakıf senedinde bulunmasına rağmen karşılanmayan diğer
sosyal hakları ve ödemeleri, sandıklar ve sandık iştirakçilerini
istihdam eden kuruluşlarca karşılanması sürdürülecek.
YERSİZ
ÖDEMELER
65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına
Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna eklenen maddeyle, kanun kapsamındaki
kişilere, kanun yürürlüğe girdiği tarihe kadar yersiz ödenen ve geri
alınması gereken aylıklar ve bunlardan doğan ceza ve faizler terkin
(silinecek) edilecek. İlgililer hakkında herhangi bir idari ve icra
takibi yapılmayacak.
İşsizlik
Sigortası gelirleri vergiden muaf olacak. Gelirlerden hiçbir vergi,
resim ve harç kesintisi yapılmayacak.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası, bu yılın Ekim
ayında yürürlüğe girecek. Kanunun bazı maddeleri ise yayımlandığı
tarihte yürürlüğe girecek.
| 
